Octopus en inktvis: de opvallendste verschillen op een rij

Het verschil tussen een octopus en een inktvis is groter dan veel mensen denken: deze dieren lijken misschien op elkaar, maar ze zijn toch echt anders gebouwd en gedragen zich verschillend in zee. Beide dieren vallen onder de groep weekdieren en leven in zout water, zoals oceanen en zeeën. Toch zijn er veel opvallende kenmerken waarmee je ze uit elkaar kunt houden.

Hoe herken je een octopus of een inktvis

Wie goed kijkt, ziet het meteen: een octopus heeft altijd acht armen. Een inktvis heeft óók acht armen, maar daarnaast zijn er nog twee langere tentakels. Daarmee kan de inktvis snel een prooi grijpen. Deze extra tentakels vind je bij een octopus dus niet. Ook de zuignappen zijn anders. Bij een octopus zitten er over bijna de hele arm zuignappen, terwijl bij een inktvis de zuignappen vooral aan het einde van hun armen en tentakels zitten.

Hoe leven ze en hoe bewegen ze zich voort

Beide dieren zijn goede zwemmers, maar er zijn duidelijke verschillen. Octopussen kruipen vaak over de zeebodem met hun armen. Ze bewegen langzaam en blijven vaak dicht bij de grond, waar ze zich kunnen verstoppen tussen stenen of in holletjes. Inktvissen zwemmen juist veel meer in open water en kunnen met hun lijf snel vooruit schieten. Dit doen ze door water krachtig uit hun lichaam te persen. Deze vorm van voortbewegen heet straalaandrijving en beide dieren gebruiken deze truc, maar bij de inktvis is het vaak sneller en krachtiger.

Uiterlijke verschillen duidelijk onder water

Onder water zie je meteen dat het lijf van een octopus meestal wat ronder is, een soort bol die lijkt op een zak met acht armen eraan vast. Ze hebben geen skelet en zijn daardoor erg flexibel. Een inktvis heeft een langgerekter lichaam, vaak met een driehoekige vin aan beide kanten. In hun lijf zit meestal een steuntje dat de rug iets harder maakt, dat heet de ‘pen’ of ‘schulp’. Dat zorgt ervoor dat hun lichaam steviger blijft tijdens het zwemmen. Dit kleine verschil maakt inktvissen dus wat gestroomlijnder van vorm.

Jagen, schuilen en verdedigen

Octopussen zijn echte meesters in verstoppen. Ze veranderen makkelijk van kleur en zelfs van vorm om niet op te vallen. Zo lijken ze soms net op een steen of een stuk koraal. Als ze zich bedreigd voelen, spuiten ze een wolk inkt in het water om te ontsnappen. Inktvissen doen dit ook, maar gebruiken daarnaast hun snelheid en hun twee lange tentakels om prooien te vangen of snel weg te schieten bij gevaar. Het voedsel lijkt op elkaar: beide dieren eten kleine vissen, garnalen, krabben en andere zeedieren.

Voortplanting en levensduur

Het verloop van het leven verschilt ook nog. Een octopus leeft vaak maar een jaar of twee tot drie, soms iets langer. Bij de inktvis hangt de leeftijd af van de soort, maar die kan wel tot vijf jaar oud worden, met enkele uitschieters. Beide dieren planten zich voort door eieren te leggen. Wat opvalt is dat een octopus meestal aan het einde van zijn leven sterft nadat de eieren uitkomen en het ‘moedergedrag’ van sommige soorten octopussen is heel bijzonder: ze verzorgen de eieren wekenlang zonder pauze.

Intelligentie en gedrag in de zee

Octopussen staan bekend als slimme dieren. Er zijn verhalen van octopussen die potjes weten open te draaien, zich door smalle openingen wurmen of hun omgeving onderzoeken. Ze zijn heel nieuwsgierig en kunnen zelfs puzzels oplossen. Inktvissen zijn iets minder onderzocht, maar laten ook knappe trucjes zien. Ze kunnen communiceren met elkaar via kleuren en vormen, bijvoorbeeld tijdens het jagen of wanneer ze willen afschrikken. Beide dieren zijn dus niet alleen handig, maar ook bij de slimste zeebewoners te rekenen.

De meest gestelde vragen over het verschil tussen octopus en inktvis

• Hebben octopussen een inwendig skelet?

  Octopussen hebben geen inwendig skelet. Hun lichaam bestaat vooral uit spierweefsel, waardoor ze flexibel zijn en zich door nauwe openingen kunnen persen.

• Kunnen inktvissen en octopussen van kleur veranderen?

  Ja, zowel inktvissen als octopussen kunnen van kleur veranderen. Ze gebruiken dit om zich te camoufleren voor vijanden of om te communiceren met andere dieren.

• Wat eten deze dieren het liefst?

  Octopussen en inktvissen eten vooral kleine zeedieren, zoals visjes, krabben, garnalen en soms slakken of andere weekdieren.

• Waar vind je ze het vaakst in de natuur?

  Octopussen vind je vooral dicht bij de bodem van de zee, in het kustgebied of tussen rotsen. Inktvissen zwemmen vaak meer in open water, soms ver van de kust.

• Hoe verdedigen deze dieren zichzelf tegen vijanden?

  Beide dieren kunnen een wolk inkt spuiten om hun vijanden te verwarren en snel te ontsnappen. Ook camoufleren ze zich door van kleur en vorm te veranderen.

• Hoe kun je een octopus en een inktvis uit elkaar houden als je ze tegenkomt?

  Het grootste verschil is dat een inktvis tien armen heeft, waarvan twee extra lange tentakels, terwijl een octopus er altijd acht heeft. Ook de lichaamsvorm is anders: een octopus is ronder, een inktvis is gestroomlijnd met vaak kleine vinnen aan de zijkant.